Język włoski Gramatyka włoska Czas przeszły Czas przeszły Passato Prossimo

Czas przeszły Passato Prossimo

PDF Drukuj Email

Czas przeszły Passato Prossimo wyraża jakieś zakończone wydarzenie w przeszłości, które:

  • ma swoje skutki w teraźniejszości;
  • trwa nadal w teraźniejszości;

Czas Passato Prossimo jest czasem złożonym, który składa się z czasownika ESSERE lub AVERE odmienionego w czasie teraźniejszym oraz formy PARTICIPIO PASSATO (imiesłów) czasownika.

Tworzenie PARTICIPIO PASSATO

Czasowniki regularne -ARE, -ERE, -IRE tworzą regularnie participio passato.

  presente Passato prossimo
-ARE Pietro mangia una torta
Anna lavora in una banca
Pietro ha mangiato una torta
Anna ha lavorato in una banca
-ERE

Maria  riceve  gli ambasciatori
Luigi  conosce  Pietro

Maria  ha ricevuto  gli ambasciatori
Luigi  ha conosciuto  Pietro

-IRE Paolo  parte  per Polonia
Iolanda finisce il lavoro
Paolo è partito per Polonia
Iolanda ha finito di lvorare

Jak widać, schematem tworzenia participio passato dla czasowników regularnych jest:
-ARE > -ATO
-ERE > -UTO
-IRE > -ITO

Odmiana ESSERE i AVERE

  ESSERE AVERE
io Sono stato Ho avuto
tu Sei stato Hai avuto
lui / lei / Lei È stato Ha avuto
noi Siamo stati Abbiamo avuto
voi Siete stati Avete avuto
loro Sono stati Hanno avuto

Odmiana niektórych czasowników nieregularnych:

accendere zapalać acceso
aprire otwierać aperto
bere pić bevuto
chiedere pytać chiesto
chiudere zamykać chiuso
correre biec corso
dire mówić detto
essere być stato
fare robić fatto
leggere czytać letto
mettere włożyć messo
morire umierać morto
nascere rodzić nato
perdere stracić perso
prendere wziąć preso
rompere stłuc rotto
scendere zejść sceso
spegnere gasić spento
tradurre tłumaczyć tradotto
venire przyjść venuto
vincere wygrać vinto
vivere żyć vissuto

Czasowniki ruchu (correre, scendere, andare, venire itd.) oraz essere, nascere i morire odmieniają się z czasownikiem ESSERE. W liczbie mnogiej (noi, voi, loro) ostatnia samogłoska -o, zamienia się w -i; jeśli czynność została wykonana przez osobnika rodzaju męskiego, wtedy końcówką liczby pojedynczej jest -a,  a mnogiej -e:

Luigi è sceso giù le scale.
Luigi zszedł po schodach.

Siamo arrivati in ritardo.
Przyjechaliśmy spóźnieni.

Marta e Francesca sono venute per festeggiare il mio compleanno.     
Marta i Francesca  przyszły świętować moje urodziny.

È morta in 1986.
Zmarła w 1986.

*czasownik VIVERE odmienia się zarówno z ESSERE jak i z AVERE bez zmiany w znaczeniu.
Sono vissuti insieme 20 anni.
Hanno vissuto insieme 20 anni.
Żyli ze sobą 20 lat.

Wszystkie czasowniki zwrotne odmieniają się z czasownikiem ESSERE:
Ci siamo svegliati alle 10.
Obudziliśmy się o 10.

Si sono alzati alle 11.
Wstali o 11.

Anna si è lavata nella vasca.
Anna umyła się w wannie.

Pozostałe czasowniki odmieniają się z AVERE.

Ho mangiato la pizza.
Zjadłem pizzę.

Abbiamo guardato il nuovo film.
Widzieliśmy nowy film.

Hai letto il nuovo libro di Eco?
Przeczytałeś nową książkę Eco?

Ha detto di non venire.
Powiedział, żeby nie przychodzić.

Come avete saputo del matrimonio?
Jak dowiedzieliście się o ślubie?

Maria e Marco hanno comprato la tv.
Maria i Marco kupili telewizor.

Zdania pytające w czasie przeszłym Passato Prossimo

Zarówno w tym czasie pytanie zadajemy poprzez intonację, lub w zapisie, po prostu dodajemy na końcu znak zapytania:
Siete andati al mare ieri?
Pojechaliście wczoraj nad morze?

Senti, ma tu e Elena avete litigato?
Słuchaj, czy ty i Elena poklociliście się wczoraj?

T'hanno raccontato tutto?
Wszystko ci opowiedzieli?

Sei pronta ad ordinare?
Jesteś gotowa żeby złożyć zamówienie?

Non siete ancora sposati?
Jeszcze nie wzieliście ślubu?

Zdania przeczące w czasie przeszłym Passato Prossimo

Tworzymy dodając NON przed czasownikiem posiłkowym (ESSERE, AVERE):
Non siamo andati al mare.
Nie pojechaliśmy nad morze.

Io e Elena non abbiamo litigato.
Ja i Elena nie pokłóciłyśmy się.

Non mi avete raccontato niente.
Nic mi nie opowiedzieliście.

Non sono ancora pronta.
Nie jestem jescze gotowa.

No, non siamo ancora sposati.
Nie, nie wzieliśmy jescze ślubu.

 
template
joomla